Impressie

Berlinde De Bruyckere – Sculptures & Drawings 2000-2014

In het S.M.A.K. in Gent stelt nog even Berlinde De Bruyckere tentoon. De expo wordt door de pers gesmaakt als een van de toppers van het museumjaar, en ter plaatse blijkt meteen dat het publiek er net zo over denkt. Wat is het in het werk van De Bruyckere dat deze bonte schare aan bewonderaars bekoort. Welke macht gaat ervan uit, dat de grote, resonerende ruimtes in een respectvolle stilte worden gedompeld.

De verzamelde tekeningen en sculpturen op deze eerste mid-career presentatie zijn doortrokken van de thema’s lijden en kracht. De halfmenselijke figuren in de centrale ruimte bereiken al kronkelend onder hun glazen vitrines dat perfecte moment van geladenheid en spanning. Het moment net voor de bel barst, tussen kwelling en extase.

De beelden zijn niet toevallig gemaakt van was, een materiaal dat van oudsher een bijzonder tactiele en daarom unheimliche gelijkenis vertoont met vlees. De lappen die De Bruyckere in elkaar doet haken ogen rauw, met rode en blauwe ondertonen: onder de witte was pulseert het leven. Ze zijn onafgewerkt genoeg om door de verbeelding te trippelen en daar beelden van Auschwitz of veenmummies los te maken, samen met die van dierenkarkassen die in rijen aan fabriekshaken hangen.

Herkenning en bevreemding

De sculpturen zijn tegelijk een ontdubbeling en een verstrengeling van een koppel dat zich in elkaar vastgrijpt. Ze ontsnappen aan de eeuwenlange standaardisering van de representatie van het lichaam, om de aandacht te vestigen op hun lichamelijkheid, hun visceraliteit. En omdat ze zo ruw en ongepolijst zijn, wordt de toeschouwer betrokken in de constructie.

Waar gezichten ontbreken zijn handen en voeten net hyperreëel, en herinneren ze aan van het kruis gevallen Christusbeelden, die De Bruyckere inspireerden. Die mix van het vreemde en het herkenbare doet de emotionele impact pieken. De sculpturen vibreren met ons buikgevoel, met onze oergevoelens en oerangsten. Bijna zonder filter baant hun aanzicht zich een weg naar binnen, waar het je zonder waarschuwing naar de keel grijpt.

Lijden en kracht

In de spanning die de kunstenares met haar werken opzoekt, ontmoet het meest intense lijden de meest intense kracht. Het geofferde paard dat met magistrale overgave van zijn poot af hangt, draagt tegelijk het potentieel om meteen weer met zijn hoeven te gaan stoten en de wereld zijn ware vermogen te tonen. Het moment van de dood valt samen met dat van een geboorte. Ook het bloedende, omzwachtelde Kreupelhout dat op het punt lijkt om te sterven, ademt een onverwoestbare levenskracht.

Het zijn bepaald zware thema’s die een diepe bron aanboren van mede-voelen. Mens herkent mens in diens meest intense worsteling met pijn en verlangen. Het mag alvast de pleitbezorgers van het ‘kunst-is-voor-de-elitedogma’ voorzien van een reality check. Deze tentoonstelling is een prachtig voorbeeld van hoe kunst beleven je kan grijpen, gronden en verrijken. Van hoe beeldende abstracties van de diepmenselijke tragiek verbinding kunnen maken met de oeremoties van zovelen.

Berlinde De Bruyckere – Sculptures & Drawings 2000-2014 loopt nog tot 15 februari 2015 in het S.M.A.K. in Gent.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s