Iran

Farsi is als suiker, zeiden de twee liefste omaatjes. Zo snel zul je het leren, dat je het tegen de volgende keer dat je komt vloeiend spreekt. Die plannen worden ondertussen gesmeed, want net als zijn taal is Iran zelf ook een beetje van suiker. En dat gevoel krijg je niet alleen door de fantastische nagerechten. Badend in gastvrijheid loop je je er almaar te vergapen aan de schoonheid en de tegenstrijdigheden van ‘s lands eeuwenoude ziel.

On the road

Je zit in een gammele taxi waar net een deurklink van afbrak maar waar nu melancholische Perzische pop door de luidsprekers walst. De chauffeur rolt zijn schouders naar voor en naar achter en je danst de file weg.

 

Eddy Wally

Je loopt wat heen en weer om de Sjeik Lutfahllahmoskee in je fotoapparaatje te passen, wanneer een tapijtverkoper een gesprek met je aanknoopt. Hij loodst je de moskee binnen ook al is het na sluitingstijd, en daar blijkt dat hij Eddy Wally kent en ‘ik spring uit een vliegmachien’ kan zingen.

 

میشود عکس بگیرم ؟

Je loopt op een bus af om te vragen hoe je in Hamedan geraakt. Kom, zeggen de gechadorde vrouwen, zo veel alsof er net iemand een blik had opengetrokken en ze er allemaal waren uitgesprongen. Kom, zegt de buschauffeur met de grijze snor en de pretoogjes. De vrouwen stromen de bus weer in en je gaat erachteraan. Ze brengen je naar een stoppunt waar je zeker vervoer in de juiste richting zult vinden. En als je nu eens… Pardon dames – in je beste Farsi – mishe aks begiram? Mag ik misschien een foto nemen. Voilà, nu heb je een foto om thuis te tonen, maar dat lijkt de rest van de bus ook geen slecht idee. Er vormt zich een rij over het hele gangpad, van vrouwen met fotocamera’s of gsm’s, die naar Iraanse normen netjes aanschuiven om je inmiddels verkrampte pose vast te leggen.

Je wuift de bus lang na, en alle passagiers wuiven terug tot ze uit het gezicht verdwenen zijn.

 

http://bit.ly/1lz7W9e (klik op de link voor sfeermuziek)

Je wordt uitgenodigd voor een Iraans feestje. Verborgen en wel aan het einde van een lange bemoste opritlaan, met twee witte hemdjes die de poort openschuiven. De vrouwen zijn er wild en in zeer onzedige niemendalletjes gewrongen. De mannen dansen er zwoel met hun heupen en halfgesloten oogschelpen.

 

“Palangán Palangán Palangán!”

Je zit twee uur te wachten tot de gedeelde taxi naar het Koerdische dorpje Palangan genoeg gegadigden vindt, tot je beseft dat je dik wordt afgezet. Je neemt een andere taxi die je toch ook nog afzet, maar die je de volgende ochtend uit gewetenswroeging laat terugbezorgen wat hij je te veel aanrekende.

Je betaalt voor alle bezienswaardigheden het vijfdubbele van wat Iraniërs betalen. En dan stap je een zaakje binnen van drie vierkante meter voor een smoothie en een dikke toef rozenwaterijs, en onder geen beding mag je het vereffenen.

 

To hejab or not to hejab

In Palangan vind je een droom van een verblijf naast de rivier: een pure, gastvrije Koerdische familie, slapen op een tapijt dromend van het gekabbel, verse vis die zich net nog rustig mee liet kabbelen en nu gegrild je tong doet kreunen. Je maakt een plan. Wat als je wacht tot na zonsondergang, en dan alle slaapcompartimentjes afloopt tot waar niemand is. Kan je dan niet die hejab uitspelen en in je blootje zwemmen? Zo gezegd zo gedaan, maar al een geluk houd je je ondergoed aan want natúúrlijk komt meneer de schoonzoon van de eigenaar slash stamvader Azizi – wat ‘geliefde’ betekent – net dan eens kijken hoe het einde van de gang het stelt. Of je het niet te koud hebt. Of je toch geen shampoo wilt. Ja ja. Vuile gluurder. En dat hij je daarna nog eens terecht wijst ook, in het bijzijn van de andere familieleden. Dat je altijd hejab gekleed moet zijn want je weet nooit wie je kan zien, bla bla bla. Of wie er zich in zeven bochten voor wringt, allée.

 

Opium

Je gaat in de doolhof van de bazaar op zoek naar die verrukkelijke rozenwaterdrank van de vorige dag. Je vindt hem eindelijk terug maar treft de bediening al slapend aan achter de toog. Ahum. … Meneer? … Eens porren. … Shirazi’s zijn berucht om hun luiheid, q.e.d. Gelukkig word je gered door een stel uitgeweken Iraniërs op vakantie, met wie je lekker verder kuiert. Ze vertellen je over de opium in Iran, die van de beste kwaliteit is en veelvuldig gerookt wordt. De smokkelroute uit Afghanistan voert hem rechtstreeks aan, en er zijn theorieën dat het regime er een flinke hand in heeft.

 

De knuffelende rabbijn

Je bezoekt een zeldzame synagoge, waarvan de dienstdoende rabbijn en opzichter er meer dan één opmerkelijke hobby op nahoudt. Voor de eerste ben je gewaarschuwd door de Lonely Planet. Je arriveert dan ook gewapend met een bijzondere balpen (eentje van de Rode Duivels, de andere van de provincie Antwerpen) om ‘s mans verzameldrift te stillen.

Daarna volgt het zeer ongemakkelijke fotomoment waarbij de rabbijn je om te beurten tegen zich aantrekt om af te sluiten met een zeer lange knuffel en een vette kus op de wang. Hij doet het met zo’n vanzelfsprekendheid dat de walging pas achteraf, met de gesloten poort in je rug en ettelijke knuffels later, in volle hevigheid losbarst. Aan de overkant van de straat lachen enkele mannen je veelbetekenend toe. Oh my God, weten die dat?

 

Birds of a nation

Je loopt rond in de bazaar en overal klinkt het geluid van vogeltjes die in kleine kooien her en der zijn opgehangen. Er zitten ook kuikens in fluo kleuren. Soms zie je mannen met een kanarie in de hand en een hele rij opgevouwen gekleurde papiertjes voor zich. Tegen betaling kiest het diertje voor jou zo’n briefje uit waarop een gedicht staat van Hafez. Die wordt in Iran dikwijls geraadpleegd bij twijfel of gewoon zomaar. Een beetje wijze raad kan nooit kwaad.

 

Saffraanijs en albalu

Je loopt rond in de bazaar en wordt overvallen door de laffe geur van ingewanden. Lamskoppen staren je aan alsof elk moment hun ogen kunnen gaan draaien en ze zullen gaan dansen. Je maakt je uit de voeten om omver te vallen van de authenticiteit van de lokale bakker. Die drukt aan een onnavolgbaar tempo deeg plat op de broodschep om het daarna sierlijk de houtoven in de zwieren. Met een warme vlag van een brood over je schouder koop je smeuïge zoute kaas in de zuivelstraat, en verse dadels aan de fruitcôté. En dan genieten op het plein temidden het centrale rond punt van de stad. Net als alles op is komt er een mannetje voorbij met een thermoston. Chai, chai. Je krijgt twee bekertjes en een handje suiker en klinkt op het tweede topmaal van de dag, na een ontbijt van saffraanijs en albalu-kriekensap.

 

http://bit.ly/1rMrZE6 (klik op de link voor sfeermuziek)

Zittend in de laatste taxi, die naar de luchthaven, versmelten we met de melancholische muziek op de radio. Blauwe lichtjes flakkeren op de maat. Moeten wij je achterlaten, liefste Iran. Moeten wij afscheid nemen van je uitgestrektheid en je benauwdheid, je schoonheid en je ondoorgrondelijkheid, je bazaars, en je saffraanijs en je mooie mannen en je verfijning. Moeten wij ons nu geen zorgen meer maken over onze zedelijkheid? Ik had niet verwacht dat ik zelfs dat zou missen. Ik ben nog niet klaar om dit land te verlaten, om ermee te moeten stoppen om mijn verbazing achterna te hollen.

Iran laat een zoet verlangen in je achter naar iets wat net voorbij de einder ligt. Iets waarnaar je op weg bent zonder haast, terwijl het epische landschap dat aan je voorbijtrekt verkruimelt in de pastellen schemer. Iran spreidt zo’n hartelijk tapijt voor je uit, legt een bemoedigende hand op je rug. Het kan niet anders dan aan je hart blijven kleven. Als suiker.

Advertenties

Een gedachte over “Iran

  1. Je laat je lezers zo watertanden dat ze de eerste beste vlieger op zouden springen om naar het beloofde suikerland te vertrekken, mijn nieuwsgierigheid is in elk geval aangewakkerd! 😉

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s